URLKODLA fonksiyonu, bir metin dizgesini (örneğin içinde boşluklar, Türkçe karakterler veya özel semboller varsa) web URL’sinde kullanılmaya uygun (yani URL-encoded) hâle getirir. Bu sayede farklı dillerdeki karakterler veya özel semboller, HTTP protokolü ile uyumlu biçime dönüştürülür. Örneğin “Merhaba Dünya!” gibi bir dize, URL’de geçersiz olabilecek boşluk ve ünlem gibi karakterleri yüzdesel kodlamaya çevirerek kullanıma uygun hâle getirir.

Önemli Noktalar:

• Fonksiyon Excel 2013 ve sonraki sürümlerde (Windows) kullanılabilir.
• URLKODLA’nın döndürdüğü sonuç genellikle bir web sorgusunda parametre olarak kullanılabilecek formatta olur.
• Bu fonksiyonun yaptığı işlem “URL encoding” veya “percent-encoding” olarak da bilinir.

Sözdizimi

URLKODLA(metin)

Argümanlar:

• metin (gerekli):
  Kodlanacak metin ifadesi (örneğin “Merhaba Dünya!”). Fonksiyon bu metinde yer alan boşluklar, Türkçe karakterler, özel karakterleri “%xx” biçimli ASCII kodlarına dönüştürür.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki tabloda, A sütununda çeşitli metin ifadeleri bulunuyor. B sütununda ise bu metinleri URLKODLA fonksiyonunu kullanarak kodlanmış hâlini elde edeceğiz.

Adımlar:

1. A2 hücresine "Merhaba Dünya!" yazın.
2. B2 hücresine aşağıdaki formülü girin: =URLKODLA(A2)
3. Aynı şekilde A3, A4, A5, A6 hücrelerine farklı metin ifadelerini yazın, B3, B4, B5, B6 hücrelerine =URLKODLA(A3), =URLKODLA(A4) vb. formülleri kopyalayın.

Sonuç:
C sütunu ya da formül hücreleri (B2..B6), orijinal metnin URL-kodlanmış (percent-encoded) hâlini döndürür. Örneğin “Merhaba Dünya!” → "Merhaba%20D%C3%BCnya%21".

Böylece bu değerleri bir web isteğinde sorgu parametresi olarak güvenle kullanabilirsiniz. Örneğin "http://api.site.com?q=" & URLKODLA(A2) gibi birleştirme ile bir GET isteği oluşturulabilir.

İpuçları:

1. Dinamik Parametre Oluşturma: URLKODLA fonksiyonuyla oluşturduğunuz kodlanmış metinleri WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) fonksiyonuyla birleştirerek dinamik API çağrıları yapabilirsiniz.
2. Büyük Veriler: Çok uzun metinlerin kodlanması sonucunda metnin uzunluğu artabilir. URL sınırlarını aşmamak için dikkatli olun.
3. Türkçe Karakterler: Özellikle “ı, ç, ğ, ö, ş, ü” gibi Türkçe karakterler, bu fonksiyon sayesinde %C4%B1, %C3%B6 gibi ASCII kodlarına dönüşür.

Özet:
URLKODLA (ENCODEURL) fonksiyonu, bir metin içindeki özel karakterleri, boşlukları ve Unicode karakterlerini “%xx” formunda ASCII kodlamaya dönüştürerek URL’de kullanılabilir hâle getirir. Bu sayede Excel içinde parametre oluştururken, web isteklerinde veya API çağrılarında hata yaşanması önlenebilir.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

ENCODEURL / URLKODLA FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

XMLFİLTRELE fonksiyonu, Excel‘de bir hücrede metin olarak bulunan XML verisini belli XPath sorgularıyla filtreleyip ayrıştıran ve sonuçları bir dinamik dizi olarak döndüren bir fonksiyondur. Genellikle WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) fonksiyonuyla alınan XML formatındaki web servis yanıtlarını veya hücredeki XML verilerini parse (ayrıştırma) etmek amacıyla kullanılır. Bu sayede ham XML verinin içinden ilgili etiket veya düğüm bilgilerini çekip Excel’de tablo haline getirebilirsiniz.

Önemli Noktalar:

• Gelen verinin XML formatında olması gerekir.
• XPath sorgusuyla hangi düğüm(ler)i çekmek istediğinizi belirtirsiniz.
• Sonuç bir dizi olarak döner; Excel’in yeni dinamik dizi özelliğini destekleyen sürümlerde (Microsoft 365) çok satırlı veya çok sütunlu dökümler alabilirsiniz.
• Eğer sorgulanan düğüm(ler) bulunamazsa #DEĞER! veya boş sonuç dönebilir.

Sözdizimi

XMLFİLTRELE(xml; xpath)

Argümanlar:

1. xml (gerekli):
   Ayrıştırılacak XML içeriğinin bulunduğu metin. Genellikle bir hücredeki dize veya WEBHİZMETİ fonksiyonunun sonucu.
2. xpath (gerekli):
   Hangi XML etiketini/düğümünü çekmek istediğinizi belirten XPath ifadesi.
   • Örneğin "//book/title" ifadesi, <book> etiketlerinin altındaki <title> etiketlerini bulur.
   • "//entry/@id" gibi bir ifade, entry etiketinin id niteliğini çeker.

Not: XPath sürüm 1.0 ile uyumlu temeldir. Daha gelişmiş XPath sürümleri (2.0/3.0) desteklenmeyebilir.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki örnekte, bir hücrede basit bir XML içeriği olduğunu varsayalım. Bu XML, kitaplar ve yazarlar hakkındaki veriyi barındırsın. A sütununda bu XML metnini saklayacağız, B sütununda XMLFİLTRELE fonksiyonuyla belirli etiketleri parse edip tablo şeklinde sonuç dökeceğiz.

XML İçeriği (Örneğin A2 Hücresinde)

<catalog>
  <book id="b1">
    <title>Excel İpuçları</title>
    <author>Ali Yılmaz</author>
  </book>
  <book id="b2">
    <title>Veri Analizi</title>
    <author>Ayşe Demir</author>
  </book>
</catalog>

Amaç: Her kitabın title ve author verilerini çekmek.

1. A2 hücresine yukarıdaki XML metnini yapıştırın (tek satırda ya da birleştirilmiş metin halinde).
2. B2 hücresine: =XMLFİLTRELE(A2; "//book/title") Bu formül catalog altında <book> etiketleri içindeki <title> etiketlerinin değerlerini bulur. İki kitap olduğu için sonuç dinamik dizi şeklinde (Excel 365 sürümünde) aşağı doğru yayılacaktır: B2: Excel İpuçları B3: Veri Analizi
3. C2 hücresine (veya B4 hücresine, nerede istersek): =XMLFİLTRELE(A2; "//book/author") Bu da <book> etiketlerinin <author> alt etiketlerini listeler: C2: Ali Yılmaz C3: Ayşe Demir

Arzu ederseniz id niteliğini çekmek için "//book/@id" ifadesiyle etiketin id attribute (nitelik) değerlerini döndürebilirsiniz.

Bir WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) Örneği

Eğer A2 hücresinde =WEBHİZMETİ("http://site.com/books.xml") gibi bir istek yapsaydınız ve sunucu XML döndürseydi, B2’de =XMLFİLTRELE(A2; "//kitaplar/kitap") benzeri bir sorgu yazabilirdiniz. Tabi alınan XML’in yapısına göre XPath ifadenizi uyarlamanız gerekir.

İpuçları:

• Sonuç Çok Sütunlu Olabilir: Genişleyerek tablo şeklinde dökülebilir. Örneğin "/catalog/book" sorgusu ile her <book> node’unu teker teker satırda elde edebilirsiniz. Sonra bir alt XPath sorgusu ile <title> ve <author>‘ı yan yana getirmeye çalışabilirsiniz. Ancak Excel’de basit XMLFİLTRELE kullanımında her XPath ifadesi genelde bir boyutlu dizi olarak gelir.
• Hata Yönetimi: Eğer XML geçersizse veya XPath bulunamazsa #DEĞER! gibi hatalar görebilirsiniz. EĞERHATA fonksiyonuyla bunları yakalayabilirsiniz.
• Kombinasyon: Sıklıkla WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) + XMLFİLTRELE (FILTERXML) fonksiyonlarını birlikte kullanarak online API’lerden gelen XML yanıtını tabloya çevirmek mümkündür.

Özet

XMLFİLTRELE (FILTERXML) fonksiyonu, Excel’de hücredeki XML içeriğini bir XPath sorgusuyla parse edip ilgili düğüm veya etiketlerin içeriklerini bir dizi olarak döndürür. Bu sayede hem yerel XML metinlerini hem de WEBHİZMETİ ile çekilen XML sonuçlarını tablo formatına dönüştürerek, Excel içinde analiz edebilir, raporlayabilir veya işleyebilirsiniz.

Web kategorisindeki diğer formüller için buraya bakabilirsiniz.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

FILTERXML / XMLFİLTRELE FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

WEBHİZMETİ fonksiyonu, bir web kaynağına HTTP GET isteği yaparak dönen içeriği metin olarak hücreye getiren bir fonksiyondur. Örnek olarak, bir hava durumu veya finansal veri sağlayan API’den JSON/XML formatında veri çekebilir, sonrasında Excel’de işlemler yapabilirsiniz. Genellikle FILTERXML gibi ek fonksiyonlar veya Power Query ile birlikte kullanılarak gelen ham veriyi ayrıştırmak mümkün olur.

Önemli Noktalar:

1. Sadece Metin Döndürür: WEBHİZMETİ fonksiyonu, URL’nin yanıtını ham metin olarak getirir. Yanıt JSON, XML, düz metin vs. olabilir.
2. HTTP GET İsteği: Genellikle bir parametresiz veya parametreli URL’ye GET isteğinde bulunur. POST, SOAP vb. yöntemleri desteklemez.
3. Excel Versiyonu: Microsoft 365 veya Excel 2013 ve sonrası sürümlerde (Windows) kullanılabilir.
4. Güvenlik ve Bağlantı: Bilinmeyen veya güvenilmeyen URL’lerle veri çekmek riskli olabilir. Kurumsal güvenlik duvarları ve proxy ayarları fonksiyonun çalışmasını kısıtlayabilir.

Sözdizimi

WEBHİZMETİ(url)

Argümanlar:

• url (gerekli):
  Veri talep edilecek web adresi. Genellikle “http://” veya “https://” ile başlayan tam bir URL metni. Hücre içinde oluşturduğunuz bir metin olabilir (ör. "https://api.xyz.com/data").

Not: Fonksiyon tek bir argüman alır ve eğer bağlantı başarısız, URL yanlış, sunucu yanıt vermiyor veya metin çok büyükse hata döndürebilir.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıda basit bir örnek olarak, numbersapi.com benzeri ücretsiz bir servisten sayı hakkında rastgele bilgi çekmek istediğimizi varsayalım. Bu web servis, "http://numbersapi.com/<sayı>" formatında bir GET isteğine düz metin döndürür.

1. A2 hücresine "42", A3’e "2023", A4’e "7" yazın.
2. B2 hücresine aşağıdaki formülü girin: =WEBHİZMETİ("http://numbersapi.com/" & A2)
3. B3 hücresinde: =WEBHİZMETİ("http://numbersapi.com/" & A3)
4. B4 hücresinde: =WEBHİZMETİ("http://numbersapi.com/" & A4)

Bu formüller, ilgili URL’ye istek göndererek metinsel yanıtı hücrede görüntüleyecektir. Örneğin “42” için “42 is the answer to the ultimate question of life…” gibi bir metin dönebilir. Dönen sonuç her istekte farklı olabilir veya sabit bir metin olabilir.

Muhtemel Hatalar veya Sorunlar

• #BAĞ (Connecting…) şeklinde bir uyarı veya #HESAPLA! (Calculating) geçici durum: Veri çekilirken hücrede geçici hata/uyarı görebilirsiniz.
• #DEĞER!: URL geçerli bir metin değilse veya boşsa bu hata dönebilir.
• #BAŞV!: Dosya boyutu, kaynak erişim sorunları vb.
• #YOK: Bağlantı engellenmiş, yanıt yok, vb.

İpuçları:

1. Veriyi Ayrıştırma: Gelen yanıt JSON veya XML içeriyorsa FILTERXML, Power Query veya makrolarla ayrıştırabilirsiniz.
2. Dinamik Parametreler: URL’nin bir kısmını hücrelerden alarak, parametreler ekleyip dinamik istekler oluşturabilirsiniz.
3. Hesaplamayı Kontrol: WEBHİZMETİ fonksiyonu her hesaplamada yeniden veriye istek atar. Eğer sürekli değişmesi gerekmiyorsa, veri çekildikten sonra hücreleri kopyalayıp “Özel Yapıştır (Değerler)” yapabilirsiniz.

Sonuç

WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) fonksiyonu, Excel’in dış dünyaya açılan kapısıdır. Bir URL’ye GET isteği gönderip yanıtı metin olarak döndürür. Bu özellik basit API’lardan veri almak, küçük servis entegrasyonları yapmak veya online kaynaklardan anlık bilgi çekmek isteyen kullanıcılar için faydalıdır. Formül her yeniden hesaplandığında veri tazelenir, bu sayede güncel veriyi çalışma sayfasında tutabilirsiniz.

Web kategorisindeki diğer formüller için buraya bakabilirsiniz.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

WEBSERVICE / WEBHİZMETİ FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.