Bu makalede, Excel’de veri seçimi yaparken neden CTRL+A’nın cazibesine kapılmamanız gerektiğini ve neden CTRL+*’ın çoğu zaman daha akıllıca, daha güvenli ve daha profesyonel bir tercih olduğunu derinlemesine inceleyeceğiz. Hazırsanız, Excel verimliliğinizi bir üst seviyeye taşıyacak bu yolculuğa başlayalım!

CTRL+A: Çok Amaçlı Ama Bazen Kafa Karıştıran Bir Dost

CTRL+A, Microsoft ekosisteminin genelinde “Tümünü Seç” anlamına gelir ve bu görevini Excel’de de yerine getirir. Ancak bir farkla: Excel’deki davranışı, tuşa kaç kez bastığınıza ve imlecinizin nerede olduğuna bağlı olarak değişen dinamik bir yapıya sahiptir. Bu durum, ona hem güç hem de bir miktar öngörülemezlik katar.

Microsoft’un resmi belgelerine göre CTRL+A’nın üç aşamalı bir seçim mantığı vardır :

1. İlk Basış: İmleciniz bir veri bloğunun içindeyse, Excel bu bloğun etrafındaki “Mevcut Bölge”yi (Current Region) seçer. Mevcut bölge, boş satır ve sütunlarla çevrelenmiş bitişik hücreler topluluğudur.
2. İkinci Basış: Aynı tuş kombinasyonuna ikinci kez bastığınızda, Excel seçime özet satırlarını ve sütunlarını da dahil eder (eğer varsa).
3. Üçüncü Basış: Üçüncü ve son basışınızda ise Excel, tüm çalışma sayfasını (evet, 1.048.576 satır ve 16.384 sütunun tamamını) seçer.

CTRL+A’nın Avantajları ve Dezavantajları

CTRL+*: Tutarlı, Güvenilir ve Net Bir Uzman

İşte karşınızda makalemizin yıldızı: CTRL+*. Bu kısayolun tek bir görevi vardır ve onu mükemmel bir şekilde yerine getirir: İmlecin bulunduğu mevcut veri bölgesini seçmek. Ne bir eksik ne bir fazla. Kaç kere basarsanız basın, yaptığı iş değişmez. Her zaman, yalnızca içinde bulunduğunuz bitişik veri bloğunu seçer.

Teknik Not: Klavyenizin sağ tarafındaki sayısal tuş takımı (numpad) yoksa, bu kısayolu CTRL+SHIFT+8 kombinasyonunu kullanarak da çalıştırabilirsiniz. Excel için * ve 8 tuşları (Shift ile basıldığında) aynı anlama gelir.

Neden CTRL+* Kullanmalıyız?

CTRL+*’ın gücü, onun bu minimalist ve tutarlı yaklaşımında yatar. İşte bu kısayolu varsayılan seçim aracınız yapmanız için birkaç geçerli neden:

• Mutlak Tutarlılık: CTRL+* her zaman aynı şeyi yapar. Bu, özellikle hızlı çalışırken veya bir iş akışını otomatikleştirirken (örneğin makro kaydederken) hayati önem taşır. Sürprizlere yer yoktur.
• Hassas Seçim: Büyük ve karmaşık sayfalarda çalışırken, genellikle tüm sayfayı değil, yalnızca üzerinde çalıştığınız belirli bir tabloyu veya veri aralığını hedeflemek istersiniz. CTRL+*, tam olarak bunu yaparak sizi yanlışlıkla devasa bir veri yığınını biçimlendirme veya silme riskinden korur.
• Profesyonel Alışkanlık: Bu kısayolu kullanmak, Excel’i daha bilinçli ve kontrollü kullandığınızı gösterir. Veri bütünlüğünü riske atmadan, neyi seçtiğinizden emin olarak işlem yapmanızı sağlar.

Hangi Durumda Hangisini Kullanmalıyız?

Artık iki kısayolun da karakterini anladığımıza göre, onları ne zaman kullanacağımızı özetleyebiliriz:

Aşağıdaki durumlarda CTRL+A’yı tercih edin:

• Gerçekten tüm çalışma sayfasını seçmeniz, kopyalamanız veya silmeniz gerektiğinde (üçüncü basış).
• Bir veri bloğunu özet satırlarıyla birlikte hızlıca seçmek istediğinizde (ikinci basış).
• Küçük ve basit bir tabloda hızlıca tüm tabloyu seçmek istediğinizde (ancak risklerini bilerek).
• Aşağıdaki durumlarda ise CTRL+*’ı (veya CTRL+SHIFT+8) kullanın:
• Yalnızca ve yalnızca üzerinde çalıştığınız veri bloğunu seçmek istediğinizde (en yaygın senaryo).
• Büyük bir çalışma sayfasında, diğer verilerden bağımsız bir tabloyu hedeflediğinizde.
• Makro kaydederken veya otomasyon adımları oluştururken güvenilir bir seçim yapmak istediğinizde.
• Veri seçimi yaparken hata yapma lüksünüzün olmadığı kritik işlemlerde.

Sonuç: Akıllı Seçim, Üstün Kontrol

Özetle, CTRL+A bir İsveç çakısı gibidir; birçok işe yarar ama her iş için en iyi alet olmayabilir. CTRL+* ise bir cerrahın neşteri gibidir; tek bir işi, yani mevcut veri bölgesini seçme işini kusursuz bir hassasiyetle yapar.

Excel’de verimliliğinizi ve kontrolünüzü artırmak için kendinize bir iyilik yapın ve veri seçimi için varsayılan kısayolunuz olarak CTRL+*’ı benimseyin. CTRL+A’yı ise yalnızca tüm çalışma sayfasını hedeflediğiniz özel durumlar için saklayın. Bu basit alışkanlık değişikliği, sizi gelecekte birçok potansiyel hatadan kurtaracak ve Excel’deki ustalığınızı bir adım öteye taşıyacaktır.

Bonus: Koşullu Biçimlendirme Formüllerinde CTRL+* Neden Hayat Kurtarır?

CTRL+A ve CTRL+* arasındaki fark, yalnızca basit seçim işlemlerinde değil, aynı zamanda Excel’in en güçlü özelliklerinden biri olan Koşullu Biçimlendirme’de formül kullanırken de kritik bir rol oynar. Bu senaryoda yanlış kısayolu kullanmak, formüllerinizin tamamen yanlış çalışmasına ve dosyanızın yavaşlamasına neden olabilir.

Koşullu Biçimlendirme Formüllerinin Altın Kuralı

Bir koşullu biçimlendirme formülü yazdığınızda, Excel bu formülü seçtiğiniz aralığın (örneğin, =$A$1:$D$10) tamamına uygular. Ancak formül, sanki sadece aralığın sol üstteki ilk hücresi (bu örnekte A1) için yazılmış gibi davranır. Excel, formülü diğer hücrelere uygularken, kullandığınız bağıl ve mutlak referanslara ($ işareti) göre adresi akıllıca ayarlar.

İşte bu noktada, kuralı hangi aralığa uyguladığınız her şeyi değiştirir.

Senaryo: CTRL+A ile Başlamak (Yanlış Yöntem)

Eğer koşullu biçimlendirme yapmadan önce CTRL+A’ya birkaç kez basarak tüm çalışma sayfasını seçerseniz, oluşturduğunuz kural Uygulanma Yeri (Applies to) olarak tüm sayfayı (=$1:$1048576) alır.

•Sonuç: Yazdığınız formül, veri içermeyen milyonlarca boş hücre için de gereksiz yere çalıştırılır. Bu, Excel dosyanızda ciddi performans sorunlarına yol açabilir. Daha da kötüsü, formüldeki bağıl referanslar devasa bir aralıkta kaybolur ve biçimlendirmeniz büyük olasılıkla hatalı veya beklenmedik şekilde çalışır.

Senaryo: CTRL+* ile Başlamak (Doğru Yöntem)

Eğer biçimlendirme yapmak istediğiniz veri tablosunun içindeyken CTRL+* tuşuna basarsanız, yalnızca o veri bloğunu (=$A$1:$D$10 gibi) seçmiş olursunuz. Kuralınızın Uygulanma Yeri (Applies to) alanı, tam olarak bu temiz ve net aralık olur.

• Sonuç: Formülünüz yalnızca ilgili hücrelere uygulanır. Excel, bağıl referansları bu sınırlı ve doğru aralık içinde mükemmel bir şekilde ayarlar. Bu yöntem hem verimlidir hem de formülünüzün doğru ve öngörülebilir çalışmasını garanti eder.

Özetle: Koşullu biçimlendirme için bir formül yazacaksanız, kuralı oluşturmadan önce her zaman CTRL+* kullanarak veri aralığınızı seçin. Bu basit ama güçlü alışkanlık, sizi formül hatalarından ve performans kabuslarından kurtaracak en güvenli yoldur.

🟢Eğitim taleplerinizi formu doldurarak bize iletin; 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

Excel’in Gizli Kahramanı: Neden CTRL+A Yerine CTRL+* Kullanmalısınız? yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

Tablonuzdaki bir alanda bulunan veriler ile bir hücredeki veriyi karşılaştırıp, hangi verilerin eşit olduğunu mantıksal ifade şeklinde DOĞRU veya YANLIŞ olarak görebiliyor ve ona göre aksiyon alabiliyoruz.
Hangi veriler kriterimize uyuyorsa DOĞRU, uymuyorsa YANLIŞ sonucunu döndürür.
Şimdi basitçe bir karşılaştırma yapalım; A2:A9 arasında bazı isimlerimiz olsun, C2 hücresinde de karşılaştırma yapacağımız isim olsun. E1 hücresine aşağıdaki gibi =A2:A9=C2 formülü yazalım.

Hangi verilerin C2‘deki veriye eşit olduğunu, F9‘a basarak hesaplatıp dizi içerisinde DOĞRU ifadesiyle görebiliyoruz.

DOĞRU ifadesinin karşılığı 1‘dir, YANLIŞ‘ın 0‘dır. Bunu örneğin, Düşeyara fonksiyonunun son parametresi olan aralık_bak ‘ta YANLIŞ seçeneği yerine genellikle 0 yazıldığı durumlarda görebilirsiniz
Bazen fazla bir aralık seçilip karşılaştırma yapıldığında, uzun bir DOĞRU ve YANLIŞ metni karşımıza çıkar, bu DOĞRU ve YANLIŞ ifadelerini de 1 ve 0 olarak kısaltıp daha anlaşılır hâle getirebiliyoruz.
Bunun için; mevcut formülü parantez içine alıp başına — (iki tire) yazarak gösterebilirsiniz.
Sonuç olarak, uzun DOĞRU YANLIŞ metinleri yerine, kısaca bu şekilde 1 ve 0 ifadelerini F9‘a basarak görüntüleyebilirsiniz. Buradaki 1 sayıları DOĞRU olanları ifade etmektedir ve genellikle bizim bütün işlerimiz bu 1 sayıları yani DOĞRU ifadeleri ile olur.

Şimdi de karşılaştırmamızı biraz geliştirip birden fazla alan için karşılaştırma yapıp sonucunu görelim.
A2:A9 arasındaki veriler eşitse E2 hücresindeki veriye ve B2:B9 arasındaki veriler de eşitse F2 hücresine diyelim.
Bu noktada formülümüz şöyle olacak; 

Formülde her bir parantezi F9 ile hesaplattığımızda, iki şartımıza da uyan ve uymayan kayıtları DOĞRU ve YANLIŞ olarak görelim.

Her iki parantezi de ayrı ayrı seçip F9‘a basarsanız bu şekilde uzun bir dizi göreceksiniz.

Bu diziyi kısaltmak için, daha önce de belirttiğimiz gibi S formülü içerisine alırsak sonuçlar 1 ve 0 olarak dönecektir. 
O zaman da formül bize şu değerleri döndürecektir.  Bu bize; belirttiğimiz iki şartımıza da uyan 2 verinin olduğunu gösterir.

Son olarak da şunu yapalım; iki şartımıza da uyan verilerimiz varsa onların Puan alanındaki sayılarını toplayalım. Burada bir toplama işlemi uygulayacağımız için TOPLA formülünü dahil edeceğiz.
TOPLA formülü; bir sütundaki veya bir veri aralığındaki sayıların toplamını almak için kullanılan bir fonksiyondur. İki veya daha fazla kritere göre toplam alınacak ise, bu durumda TOPLA formülü diğer sütunları karşılaştırıp DOĞRU üreten değerleri kriter alarak bir sonuç üretmesi için Dizi formülüne çevrilmesi gereklidir.

Bu noktada formülümüz şu hâli alacaktır.  
Bu formül henüz dizi formülüne çevrilmemiş hâldedir ve sonuç olarak size istediğinizi vermeyebilir.
Sebebi ise şudur; Dizi formülüne dönüştürülmeyen diziler tek bir sonuç döndürür ve ilk verinin sonucunu verir, oysa dizi içerisinde birçok eleman bulunabilir ve bunların hesaplanması ve hücreye dökülmesi için dizi formüllerine dönüştürülmesi gerekir.

Bir formülü Dizi formülüne dönüştürmek için şu yönergeleri izleyebilirsiniz.
‣ Hücre içerisine girilir. (F2)
‣ CTRL + SHIFT + ENTER tuşlarına basılır.

Bu işlemlerden sonra sonuç olarak formülümüz şu hâli alır; 
Gördüğünüz gibi, formülün başına ve sonuna küme parantezlerini otomatik olarak ekler, bu işlem o formülün bir dizi formülü olduğu anlamına gelir. Dizi formülü olduğunda, her iki küme içindeki elemanları sırasıyla birbiriyle çarpar ve sonuç hesaplanır.

* İPUCU
TOPLA işlevinin kullanılıp verilerin toplamının alınmak istendiği durumlarda, aslında Dizi formülüne çevirmeye gerek olmadan, daha kısa bir şekilde TOPLA.ÇARPIM fonksiyonu kullanılabilir. TOPLA.ÇARPIM fonksiyonu da aslında DOĞRU değerler için 1 değeri üretip her iki sütunda 1*1 değeri üretmiş bir sütunun başka sütundaki toplamı gösterir. Yani; Dizi formülüne dönüştürmeden de TOPLA.ÇARPIM formülü ile kolayca toplatabiliriz, çünkü TOPLA.ÇARPIM fonksiyonu da dizi mantığında çalışır.

Her iki yöntemi de bu gif resimde görebilirsiniz.

Peki sütunda karşılaştırma yaparak birden fazla var olan verinin diğer sütunundaki verileri nasıl listeletebiliriz? Örnek olarak; A sütununda Ahmet olanların Puanlarını F sütununda alt alta listelemek istediğimizi varsayalım.

Mantık olarak ilerleyişimiz şöyle olacak; Eğer A1:A9 arasında Ahmet yazan hücre varsa, ilk bulduğu Ahmet‘ten itibaren hepsini F2 hücresinden itibaren Puanlarını alt alta listele.
Bunun için, adım adım düşünerek gidelim; öncelikle Eğer formülü ile A1:A9 aralığındakilerden hangilerinin E2 hücresine eşit olup olmadıklarını bulalım.

İlk oluşturduğumuz formül bu olacak.
Formülü seçip F9‘a bastığınızda, eşit olanların Puanlarını, olmayanların da aşağıdaki resimde YANLIŞ olarak geri döndüğünü göreceksiniz.

Eğer bu şekilde dizi formülüne dönüştürürsek bize dizi içindeki elemanları sırasıyla alt alta dökecektir, fakat bizim YANLIŞ ifadeleriyle bir işimiz yok, sadece Puanlarını almamız gerekir.
O noktada da dizi içinde küçükten büyüğe bir sıralama yapmamız gerekecek ki; dizi içerisindeki sayılar (10;18;24) en başa gelsin. Bildiğiniz üzere, Excel‘de sıralamada öncelik sayıların, sonra metinlerindir. O sebeple küçükten büyüğe bir sıralama yaptığımızda sayılar başta listelenmektedir.

Şimdi de Eğer fonksiyonu ile elde ettiğimiz dizi içindeki elemanları küçükten büyüğe sıralamak için KÜÇÜK fonksiyonu içerisine alalım. Bu fonksiyon bizden bir de  parametresini ister. Yani; kaçıncı en küçük sayıyı almak istediğimizi belirtmemiz gerekir. Örneğin; 1. en küçük, 2. en küçük gibi, 1-2-3 gibi sayılar yapabildiğimiz bir parametredir. Bize birden fazla veri döneceğini bildiğimiz için bu verileri sırasıyla 1. en küçük, 2. en küçük, 3. en küçük şeklinde belirtmemiz gerekecek.

Bu noktada, bu sıra numarası işlemini manuel olarak her bir satır için elle yazmak yerine, k parametresi için, formülü aşağıya doğru çektiğimizde, kendiliğinden 1,2,3 şeklinde ilerlemesini sağlayacak başka bir uçucu fonksiyon kullanmamız iyi olacaktır. Bu fonksiyonumuz da SATIR fonksiyonudur. İki şekilde çalışır. Birincisi; =SATIR() şeklindedir, formülü hangi satıra yazarsanız o satırın numarasını size verir.
İkincisi; =SATIR(A1) şeklindedir, formülü hangi hücreye yazarsanız yazın, başvuru adresi olarak A1 hücresi belirtildiği için o adresin satır numarasını yani 1 sayısını verir.

Şimdi de tüm bu bilgiler ışığında formülümüzü son bir nokta hariç resimdeki gibi tamamlayalım.

Artık formülümüz dizi formülüne dönüştürülmeye hazır, sadece dizi içerisindeki elemanları küçükten büyüğe sıralarken sayıları başa aldık ve YANLIŞ ifadelerini de sayıların arkasına attık ya, dizi formülüne dönüştürdüğümüzde hatalar dahil tüm elemanlar listelenecektir. Çoğu zaman insan olarak da hatalarımızı görmek istemeyiz, görmezden geliriz veya bizim için o an bir önemi olmayabilir, o yüzden oluşabilecek hataları da listelemek yerine, EĞERHATA fonksiyonu ile; bir hata dönerse “boş bırak” diyebiliyoruz. Dolayısıyla dizi formülüne dönüştürüldüğünde, sadece dizi içerisinde var olan puanlar listelenecektir. Oluşan formülümüzün başına EĞERHATA yazıp parantez açtıktan sonra formülün en sonuna gidip noktalı virgül ve “” koyarak parantezimizi kapatıyoruz.

Formülümüz hazır. Şimdi son noktayı koymaya geldik.
Artık mevcut formülümüzü dizi formülü hâline dönüştürebiliriz.
Bunu da nasıl yapıyorduk, tekrar hatırlayalım:
‣ Hücre içerisine girilir. (F2)
‣ CTRL + SHIFT + ENTER tuşlarına basılır.
‣ Formül aşağıya doğru çekilir.

Ve mutlu son!
Gördüğünüz gibi; A1:A9 arasındaki veriler eşitse E2 hücresindeki veriye, kaç tane veri varsa onların puanlarını küçükten büyüğe listelemiş olduk.

Makalenin başlarında da bahsettiğimiz ve şu an için sadece Office Insider‘da kullanılabilen FİLTRE işlevi genele açıldığında artık çok daha kolay bir yazım ile bu işlemi gerçekleştirebileceğiz.
FİLTRE işlevinin kullanımını görmeniz açışından örnek bir görseli de ekliyorum.

FORMÜLLERDE DİZİ MANTIĞI yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

SERİAY Excel’in Türkçe sürümünde yer alan bir tarih fonksiyonudur ve İngilizce sürümde EOMONTH (End of Month) olarak bilinir. Bu fonksiyon, verilen bir başlangıç tarihinden itibaren, belirtilen ay sayısı kadar ileriye veya geriye giderek, o ayın son gününü hesaplar. Örneğin, 15 Ocak 2023 tarihi için SERİAY(“15.01.2023”, 0) 31 Ocak 2023’ü, SERİAY(“15.01.2023”, 1) ise 28 Şubat 2023’ü döndürür. Bu, özellikle ay sonu kapanış tarihlerini hesaplamak için kritik bir araçtır.

Fonksiyonun temel amacı, tarih bazlı hesaplamaları standartlaştırmaktır. Örneğin, bir ödeme planında her ayın son gününü otomatik olarak belirlemek için kullanılabilir. Ayrıca, artan veya azalan ay sayılarıyla gelecekteki veya geçmişteki ay sonlarını hesaplamak için esneklik sağlar.

Fonksiyonun Kullanımı ve Sözdizimi

Fonksiyonun kullanımı oldukça basittir. Sözdizimi şu şekildedir:

• Türkçe: SERİAY(başlangıç_tarihi, ay_sayısı)
• İngilizce: EOMONTH(start_date, months)

Burada:

• başlangıç_tarihi: Hesaplamaya başlanacak tarih. Bu, bir hücredeki tarih (örneğin, A1 hücresi), bir tarih string’i (örneğin, “15.01.2023”) veya DATE fonksiyonu ile oluşturulan bir tarih (örneğin, DATE(2023;1;15)) olabilir.
• ay_sayısı: Başlangıç tarihinden itibaren kaç ay ileriye (pozitif sayı) veya geriye (negatif sayı) gidileceğini belirten bir sayı. Sıfır (0) değeri, başlangıç tarihinin bulunduğu ayın son gününü verir.

Örneğin:

• SERİAY(“15.01.2023”, 0) → 31 Ocak 2023
• SERİAY(“15.01.2023”, 1) → 28 Şubat 2023
• SERİAY(“15.01.2023”, -1) → 31 Aralık 2022

Fonksiyon, tarihleri Excel’in içsel seri numaraları olarak saklar, ancak kullanıcı arayüzünde bunları tarih formatında gösterir. Bu, özellikle büyük veri setlerinde tarih işlemlerini kolaylaştırır.

Argümanların Detaylı İncelenmesi

Fonksiyonun iki argümanı vardır:

1. başlangıç_tarihi: Bu, geçerli bir tarih olmalıdır. Geçersiz bir tarih girilirse (örneğin, 29 Şubat 2021 gibi, 2021 bir artık yıl olmadığı için), fonksiyon hata (#HATA!) döndürür. Tarih, hücre referansı, doğrudan string olarak (örneğin, “15.01.2023”) veya DATE fonksiyonu ile (örneğin, DATE(2023;1;15)) girilebilir.
2. ay_sayısı: Bu, bir tam sayı olmalıdır. Pozitif değerler gelecekteki ayları, negatif değerler geçmişteki ayları, sıfır ise aynı ayın son gününü hesaplar. Örneğin, SERİAY(“15.01.2023”, 12) 31 Ocak 2024’ü, SERİAY(“15.01.2023”, -12) ise 31 Ocak 2022’yi döndürür.

Ay sayısı, Excel’in desteklediği tarih aralığı (1 Ocak 1900 – 31 Aralık 9999) içinde kaldığı sürece herhangi bir sınır yoktur. Ancak, çok büyük sayılar (örneğin, 10000) kullanıldığında, sonuç yine de bu tarih aralığı içinde bir tarih olacaktır.

Örnek Uygulamalar ve Tablo Analizi

Aşağıdaki tablo, SERİAY fonksiyonunun farklı senaryolarda nasıl çalıştığını göstermektedir. Bu örnekler, hem artık yıllar (leap years) hem de farklı ay uzunluklarını kapsar:

Bu tablo, fonksiyonun farklı tarih türlerinde (artık yıl, kısa ay, uzun ay) nasıl tutarlı sonuçlar ürettiğini gösterir. Özellikle, 28.02.2020 örneği, artık yılın Şubat ayının 29 gün olduğunu ve fonksiyonun bunu doğru hesapladığını gösterir. Benzer şekilde, 28.02.2020, artık yıl olmadığı için 28 günle sınırlıdır.

Teknik Detaylar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Tarih Formatı: Excel, tarihleri seri numaraları olarak saklar (1 Ocak 1900 = 1). Ancak, kullanıcı arayüzünde tarih formatı (örneğin, GG.AA.YYYY veya YYYY-AA-GG) olarak görüntülenir. Bu, fonksiyonun sonuçlarının her zaman okunabilir tarihler olarak görünmesini sağlar.
• Hata Durumları: Eğer başlangıç_tarihi geçerli bir tarih değilse (örneğin, 29 Şubat 2021 gibi, 2021 artık yıl değil), fonksiyon #HATA! hatası verir. Benzer şekilde, ay_sayısı bir sayı değilse (örneğin, metin), yine hata döner.
• Artık Yıl ve Ay Uzunlukları: Fonksiyon, artık yılları (leap years) otomatik olarak tanır. Örneğin, 29 Şubat 2020 gibi tarihler geçerli kabul edilir ve hesaplamalarda doğru sonuçlar üretilir.
• Performans ve Büyük Sayılar: Ay sayısı çok büyük veya çok küçük olabilir (örneğin, 10000 veya -10000), ancak sonuç Excel’in desteklediği tarih aralığı (1 Ocak 1900 – 31 Aralık 9999) içinde kalmalıdır. Aksi takdirde, hata döner.

Sonuç ve Öneriler

SERİAY / EOMONTH fonksiyonu, tarih bazlı hesaplamalar için güçlü ve esnek bir araçtır. Kullanımı kolaydır ve özellikle ay sonu tarihlerini hesaplamak için idealdir. Ancak, başlangıç tarihinin geçerli bir tarih olduğundan emin olunmalı ve ay sayısı tam sayı olarak girilmelidir. Örnek tablo, fonksiyonun farklı senaryolarda nasıl çalıştığını anlamak için faydalı bir referanstır. Finansal analiz, proje yönetimi veya tarih bazlı raporlama yapan kullanıcılar için bu fonksiyon, zaman tasarrufu sağlar ve hata riskini azaltır.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

EOMONTH / SERİAY FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

PERCENTOF, bir veri alt kümesinin (örneğin, belirli bir ürünün satışları) tüm veri setine (örneğin, bölgedeki toplam satışlar) oranını hesaplar. Örneğin, Kuzey bölgesindeki Ürün A’nın satışlarının bölge toplamına oranını bulmak için kullanılır. Formül, alt kümenin toplamını tüm setin toplamına böler ve ondalık bir sayı döndürür. Sonucu yüzde olarak görmek için hücreyi yüzde formatına ayarlamanız gerekir. Excel, veri analizi için güçlü bir araçtır ve PERCENTOF fonksiyonu, özellikle dinamik diziler ve gruplandırılmış verilerle çalışırken veri alt kümelerinin toplam veri setine oranını hesaplamak için tasarlanmıştır. Fonksiyon, Microsoft 365 ve Excel 2021 sonrası sürümlerde tam desteklenir ve GROUPBY, PIVOTBY gibi fonksiyonlarla sıkça birlikte kullanılır.

Argüman Listesi:

=PERCENTOF(data_subset;data_all)

• data_subset: Gerekli. Hesaplanacak veri alt kümesi. Bu, bir hücre değeri, bir aralık (range) veya bir dizi (array) olabilir. Örneğin, belirli bir ürünün satışları.
• data_all: Gerekli. Tüm veri setini temsil eden aralık veya dizi. Örneğin, bir bölgedeki tüm satışlar.

Örnek Tablo:
Aşağıdaki satış verileri için PERCENTOF’u kullanalım:

• Kuzey bölgesinde toplam satış 250 (100 + 150), Güney’de 450 (200 + 250).
• Örneğin, Kuzey’de Ürün A’nın yüzdesi: 100/250 = 0.4 (yüzde formatında %40).
• Hücreleri yüzde formatına ayarlayarak sonuçları kolayca okuyabilirsiniz.

Bu fonksiyon, özellikle dinamik veri analizlerinde ve gruplandırılmış verilerde kullanışlıdır. Microsoft 365 ve Excel 2021 sonrası sürümlerde tam desteklenir (Microsoft Support: PERCENTOF function).

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

PERCENTOF FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

VAL fonksiyonu (İngilizce: DGET), bir veri tabanı veya liste şeklinde düzenlenmiş tablo içinden, belirli koşullara (ölçütlere) tam olarak uyan tek bir kaydın belirli bir alanındaki değeri döndürür. Eğer ölçüte tam olarak uyan birden fazla kayıt varsa hata (#SAYI!), hiç uyan kayıt yoksa #YOK hatası verir. Bu sayede veritabanı mantığıyla çalışarak hızlıca tek bir satırdan veri çekebilirsiniz.

Özellikle:

• Tablonuzun ilk satırında alan başlıkları (sütun başlıkları) bulunmalıdır.
• Ölçüt aralığında da en az bir sütun başlığı ve altında en az bir koşul (veya boşluk) belirtmelisiniz.
• Fonksiyon tam bir kayıt eşleştirmeyi hedefler; yani tek satır olması gerekir.

Sözdizimi

=VAL(veritabanı; alan; ölçüt)

Argümanlar:

1. veritabanı (gerekli):
   Verinin bulunduğu tablo veya liste aralığı. İlk satırda sütun başlıkları, alt satırlarda kayıtlar olmalıdır. (Örneğin A1:D10 gibi.)
2. alan (gerekli):
   Çekmek istediğiniz sütunun adı veya konumu.
   • Sütun başlığının metni: "Fiyat", "Stok", vb.
   • Ya da sütunun dizindeki sayısal konumu (1=ilk sütun, 2=ikinci sütun, vb.).
3. ölçüt (gerekli):
   Kriterlerin belirtildiği hücre aralığı. Bu aralıkta en az bir sütun başlığı ve altında aradığınız koşul olmalıdır. Örneğin "Stok Kodu" başlığı ve altında "P003" yazarsanız, tablo içinde Stok Kodu=P003 olan satırı bulmaya çalışır.
   • Eğer birden çok sütun için ölçüt girerseniz, ölçüt aralığında ilgili başlıklar ve alt satırlarda koşullar yer alır.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki tabloda A1:D5 aralığında stok bilgileri bulunuyor. Ölçüt aralığı olarak G1:H2‘de “Stok Kodu” başlığının altında bir değer belirleyip, satırın “Fiyat” alanını çekmek istiyoruz.

Veri Tablosu (A1:D5)

Ölçüt Aralığı (G1:H2)

Burada:

• G1 hücresine “Stok Kodu” başlığını yazdık.
• H2 hücresine P003 yazdık (ölçüt).

Formül (Örneğin J2 Hücresinde):

=VAL($A$1:$D$5; "Fiyat"; $G$1:$H$2)

Açıklama:

• $A$1:$D$5 → veri_tabanı. İlk satır başlıklar, altı satırlar kayıtlar.
• “Fiyat” → alan. C sütununun başlığı.
• $G$1:$H$2 → ölçüt. G1’de “Stok Kodu” yazıyor, H2’de “P003” var. Yani Stok Kodu=P003 kriteri.

Sonuç:
Stok Kodu=P003 olan satırın (A4:D4) Fiyat alanı → 1.5. Bu değeri J2 hücresinde döndürür.
Eğer birden fazla satır “P003” varsa #SAYI! hatası, hiç “P003” yoksa #YOK hatası döner.

İpuçları:

1. Alan Argümanı: "Fiyat" gibi başlık adı kullanmak daha okunaklıdır. Alternatif olarak 3 (C sütunu) da yazabilirsiniz.
2. Tek Kayıt Koşulu: VAL (DGET) tam olarak tek kayıt bulmalıdır. Birden fazla eşleşirse #SAYI!, hiç eşleşmezse #YOK hatası verir.
3. Farklı Koşullar: Ölçüt aralığında birden fazla sütun başlığı açıp, aynı satırda farklı koşullar girebilirsiniz (Örneğin Stok Kodu=P003 VE Fiyat>2 gibi). Ayrıca alt alta satırlarda da YA da VE seçenekleriyle karmaşık koşullar oluşturabilirsiniz.
4. Veritabanı Fonksiyon Ailesi: Excel’de “VERİTABANI” / “D…” ile başlayan DB fonksiyonları (DÜŞEYARA’dan farklı) eskiden veritabanı listeleri oluşturmak için kullanılırdı, VAL (DGET) bu ailenin bir üyesidir.

Sonuç

VAL fonksiyonu (İngilizce Excel’de DGET), bir tabloda belirlediğiniz ölçüt(ler) ile tek bir kaydı bulur, istenen sütunun değerini getirir. Klasik veritabanı yaklaşımıyla çalışır: tablo (veri_tabanı) başlıkları, alan belirleme (“Fiyat” gibi) ve ölçüt aralığı (Stok Kodu=P003 vb.). Birden fazla eşleşmede #SAYI!, hiç eşleşmede #YOK hatası döndürür. Bu sayede küçük veritabanı mantığında hızlı veri araması yapılabilir.

Diğer Excel fonksiyonlarını burada bulabilirsiniz; https://m365academy.com/category/excel/

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

DGET / VAL FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

RESİM (İngilizce sürümde IMAGE) fonksiyonu, bir hücrede resim görüntülemek amacıyla kullanılır. Çevrimiçi (URL üzerinden) veya base64 formatında yerel görüntü kaynağını Excel hücresine ekleyerek tablo içinde resim gösterebilir, ayrıca resme ait boyut, alternatif metin gibi seçenekleri tanımlayabilirsiniz. Bu fonksiyon, Microsoft 365’in yeni sürümlerinde yer alan bir özelliktir.

Sözdizimi ve Argüman Listesi

=RESİM(kaynak; [alt_text]; [boyut]; [yükseklik]; [genişlik])

1. kaynak (gerekli):
   • Görselin kaynak adresini belirten ifade.
   • Bu bir URL (ör. "https://site.com/resim.png") veya base64 kodlu resim olabilir ("data:image/png;base64,...").
2. alt_text (isteğe bağlı):
   • Resim yüklenemediğinde veya ekran okuyucu gibi erişilebilirlik araçları için gösterilen metindir. (Alternatif metin)
3. boyut (isteğe bağlı):
   • Resmin hücre içinde nasıl boyutlandırılacağını/yerleştirileceğini belirten parametre.
   • Excel dokümantasyonuna göre farklı sayısal değerlerle farklı ölçekleme kesme/doldurma kuralları uygulanabilir (örn. 0,1,2,3).
     • Değerler yerel Excel’e göre değişebilir.
4. yükseklik (isteğe bağlı):
   • Resmi belirli bir piksel yüksekliğinde zorlamak (sabit yüksekliği) için kullanılan değer (tam sayı). Resim bu yüksekliğe sığacak şekilde ölçeklenir veya kesilir.
   • Girilmezse resmin kendi orantısını bozmadan boyut otomatik ayarlanır (ya da boyut parametresiyle).
5. genişlik (isteğe bağlı):
   • Resmi belirli bir piksel genişliğinde zorlamak (sabit genişliği) için kullanılan değer (tam sayı).
   • Girilmezse benzer şekilde otomatik davranır.

Not: Bu argüman listesi, kullanıcının paylaştığı formata uygun şekilde Türkçe Excel’de RESİM fonksiyonu için olduğu varsayılır. Gerçekte Excel dokümantasyonunda “IMAGE” (İngilizce) adıyla ve benzer/ değişebilen argüman adları yer alabilir.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki tabloda A sütununda bir ürün adı, B sütununda resim URL’si, C sütununda RESİM fonksiyonunun kullanımı gösterilsin:

Adımlar:

1. A2 hücresine “Kalem”, B2 hücresine "https://example.com/images/kalem.png" girin.
2. C2 hücresine: =RESİM(B2; "Kalem Foto"; 0)
   • kaynak: B2’deki URL
   • alt_text: "Kalem Foto"
   • boyut: 0 (örneğin varsayılan ölçekleme metodu)
   • yükseklik, genişlik: girilmedi
3. Aynı mantıkla A3, B3, C3 ve A4, B4, C4 hücrelerine benzer formüller girin.

Sonuç: C sütununda hücreler resimleri içerecek. Örneğin, C3 hücresinde =RESİM(B3; "Defter Foto"; 1; 100; 100) resmi 100×100 piksel boyutunda göstermeye zorlayacak, boyut=1 parametresiyle de ek bir kesme/doldurma kuralı uygulayabilir (Excel dokümantasyonuna göre).

İpuçları:

• URL veya Base64: Eğer resmi yerel dosyadan kullanamıyorsanız base64 kodunu kaynak argümanı olarak geçirebilirsiniz.
• Hücre Boyutu: Hücre yüksekliği ve genişliği resmin görüntülenme şeklini etkileyebilir, piksel bazlı boyutlar (yükseklik, genişlik) girildiğinde resmi tam boyutta görmek için hücrelerin de yeterince geniş / yüksek olması gerekir.
• Filtre / Sıralama: Resimler hücreye gömülü olduğundan, tabloyu filtrelediğinizde ya da sıraladığınızda resimler satırlara bağlı olarak yer değiştirecektir.

Özet

RESİM (IMAGE) fonksiyonu, Excel hücrelerinde resim görüntülemenizi sağlayan yeni bir özelliktir. kaynak argümanı URL (ya da base64 kod) olmalıdır; isteğe bağlı alt_text, boyut, yükseklik, genişlik ile resmi ölçekleme, kesme, sabit piksel boyut gibi ayarlar yapılabilir. Bu sayede ürün katalogları, raporlarda küçük görsel önizlemeler, kimlik fotoğrafları gibi uygulamalarda Excel tablolarınızı daha görsel ve etkileşimli hale getirebilirsiniz.

Diğer Excel işlevlerini burada bulabilirsiniz; https://m365academy.com/category/excel/

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

IMAGE / RESİM FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

SIKLIK fonksiyonu, belirli bir veri kümesindeki değerlerin hangi sıklıkta (frekansla) belli aralıkların (sınıf aralıklarının) içine düştüğünü hesaplar ve bir dizi (array) olarak sonuç döndürür.

• Her bir aralığa (sınıfa) kaç değer düştüğünü bulmak için kullanılan istatistiksel bir fonksiyondur.
• Fonksiyonun sonucu bir dizi olduğu için Excel’in eski sürümlerinde “dizi formülü” olarak girilmesi gerekirdi. Microsoft 365 gibi yeni sürümlerde, fonksiyon otomatik olarak dinamik dizi formu kullanabilir.

Sözdizimi

SIKLIK(veri_dizisi; bölme_dizisi)

Argümanlar:

1. veri_dizisi (gerekli):
   Frekansını hesaplamak istediğiniz sayıların bulunduğu hücre aralığı veya dizi. (Örneğin öğrencilerin sınav notları, satır/sütun halindeki sayısal değerler vb.)
2. bölme_dizisi (gerekli):
   Hangi aralıklarla sayım yapılacağını gösteren sınır değerlerin listesi (bin array). Her bir değer, veri_dizisi içindeki sayıların hangi sınıfa (bin) gireceğini belirler. (Örneğin not aralıklarını tanımlayan sınır değerler.)

Not:

• Sonucun eleman sayısı, bölme_dizisi uzunluğundan 1 fazladır. Çünkü sonuncu eleman, bölme_dizisi içindeki en büyük değerden büyük olan değerlerin sayısını içerir.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki örnekte, A sütununda öğrencilerin sınav notları, C sütununda da not aralıklarını tanımlayan sınıf sınırları bulunuyor. B sütununa SIKLIK fonksiyonunun sonucunu yerleştireceğiz.

Amacımız:

• C sütunundaki 4 adet aralık sınırı: 50, 60, 70, 80, 90.
• Notlar: 45, 85, 70, 50, 92, 58, 73, 100, 60, 66.
• SIKLIK fonksiyonunu kullanarak kaç adet notun bu 5 sınır aralığına (artı üst değer) düştüğünü bulmak.

Aralıklar (sınıflar) şu şekildedir:

1. ≤ 50
2. ≤ 60
3. ≤ 70
4. ≤ 80
5. ≤ 90
6. 90 (otomatik eklenen son sınıf)
7. A2:A11: 10 adet not (veri_dizisi).
8. C2:C6: 5 adet sınıf sınırı. SIKLIK sonucu 6 elemanlı bir dizi döndürecek.

Formül Girişi:

1. B2 hücresine gelin.
2. Yeni Excel sürümlerinde B2 hücresine formülü şöyle yazabilirsiniz: =SIKLIK(A2:A11; C2:C6) Sonucu dinamik dizi olarak B2:B7 aralığında otomatik olarak görüntülenir. (B2→1, B3→2, B4→1, B5→1, B6→1, B7→4)Eski Excel sürümlerinde (dizi formülü gerektiren sürümlerde):
   • B2:B7 aralığını seçip
   • Formülü yazdıktan sonra Ctrl + Shift + Enter (CSE) ile onaylamanız gerekir.

Nasıl İşler?

• Fonksiyon her bir sınıf değeri için (C2=50, C3=60, C4=70, C5=80, C6=90) notların o değere kadar kaç adedini kapsadığını bulur. Ek olarak C6’daki en büyük sınırdan büyük değerleri 6. sonucu (B7) olarak döndürür.

Beklenen Sonuç Örneği:

• B2 (≤50): 45 ve 50 → 2 adet
• B3 (≤60): 58, 60 → 2 adet (ama 45 ve 50 dahil önceki sınıfa girdi, bu kümülatif değil, SIKLIK her sınıfı ayrı hesaplar; dolayısıyla 2 not 51-60 arasında)
• B4 (≤70): 66,70 → 2 adet
• B5 (≤80): 73 → 0 adet (Gerçekte 73 > 70, 73 ≤ 80 → 1 adet. Not: Detay hesaplamada 70’e kadar girdi 2 adet, 71-80 arası 1 adet not var: 73. O halde SIKLIK dizisi 1 olmalı. Lütfen tabloya göre bulalım tam net. )
  • Notların: 45, 85, 70, 50, 92, 58, 73, 100, 60, 66
  • 81-90: 85 sadece 1 adet.
  • 90: 92, 100 → 2 adet.

Dolayısıyla tabloyu net incelemeden kabaca:

1. ≤50: 45, 50 (2 adet)
2. 51-60: 58, 60 (2 adet)
3. 61-70: 66, 70 (2 adet)
4. 71-80: 73 (1 adet)
5. 81-90: 85 (1 adet)
6. 90: 92, 100 (2 adet)

Burada 73 tam 70’le 80 arası, 85 80’le 90 arası, 92 ve 100 > 90.
Sonuç = {2,2,2,1,1,2} şekilde B2:B7 dizisi.

Not: SIKLIK fonksiyonu, en son aralık değeri (C6=90) ve üstü için ayrı bir son element üretir.

İpuçları:

• Sınır Dizisi: Sınır dizisi her zaman küçükten büyüğe sıralanmalıdır.
• Dizi Sonucu: Fonksiyon bir dizi döndürdüğü için yeni Excel sürümlerinde otomatik dizi şeklinde yayılır, eski sürümlerde Ctrl+Shift+Enter ile girilir.
• Aralığın Eleman Sayısı: Sonuç dizisi, bölme_dizisi uzunluğunun bir fazlası kadardır (en üst sınırı aşan değerler için ek bir sınıf).
• Veri Görselleştirme: Çıkan frekansları yan yana koyarak histogram oluşturmak sıklıkla yapılan bir işlemdir.

Özet

SIKLIK (FREQUENCY) fonksiyonu, bir veri kümesindeki değerlerin belirlenen aralık sınırları arasında kaç kez tekrarlandığını, frekans dağılımını hesaplar. Dizi olarak çıktısı, her aralıkta kaç tane veri olduğunu ve en büyük aralıktan da büyük olanların sayısını içerir. Analizde histogram veya istatistiksel tablo oluşturmak isteyenler için kullanışlı bir fonksiyondur.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

FREQUENCY / SIKLIK FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

URLKODLA fonksiyonu, bir metin dizgesini (örneğin içinde boşluklar, Türkçe karakterler veya özel semboller varsa) web URL’sinde kullanılmaya uygun (yani URL-encoded) hâle getirir. Bu sayede farklı dillerdeki karakterler veya özel semboller, HTTP protokolü ile uyumlu biçime dönüştürülür. Örneğin “Merhaba Dünya!” gibi bir dize, URL’de geçersiz olabilecek boşluk ve ünlem gibi karakterleri yüzdesel kodlamaya çevirerek kullanıma uygun hâle getirir.

Önemli Noktalar:

• Fonksiyon Excel 2013 ve sonraki sürümlerde (Windows) kullanılabilir.
• URLKODLA’nın döndürdüğü sonuç genellikle bir web sorgusunda parametre olarak kullanılabilecek formatta olur.
• Bu fonksiyonun yaptığı işlem “URL encoding” veya “percent-encoding” olarak da bilinir.

Sözdizimi

URLKODLA(metin)

Argümanlar:

• metin (gerekli):
  Kodlanacak metin ifadesi (örneğin “Merhaba Dünya!”). Fonksiyon bu metinde yer alan boşluklar, Türkçe karakterler, özel karakterleri “%xx” biçimli ASCII kodlarına dönüştürür.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki tabloda, A sütununda çeşitli metin ifadeleri bulunuyor. B sütununda ise bu metinleri URLKODLA fonksiyonunu kullanarak kodlanmış hâlini elde edeceğiz.

Adımlar:

1. A2 hücresine "Merhaba Dünya!" yazın.
2. B2 hücresine aşağıdaki formülü girin: =URLKODLA(A2)
3. Aynı şekilde A3, A4, A5, A6 hücrelerine farklı metin ifadelerini yazın, B3, B4, B5, B6 hücrelerine =URLKODLA(A3), =URLKODLA(A4) vb. formülleri kopyalayın.

Sonuç:
C sütunu ya da formül hücreleri (B2..B6), orijinal metnin URL-kodlanmış (percent-encoded) hâlini döndürür. Örneğin “Merhaba Dünya!” → "Merhaba%20D%C3%BCnya%21".

Böylece bu değerleri bir web isteğinde sorgu parametresi olarak güvenle kullanabilirsiniz. Örneğin "http://api.site.com?q=" & URLKODLA(A2) gibi birleştirme ile bir GET isteği oluşturulabilir.

İpuçları:

1. Dinamik Parametre Oluşturma: URLKODLA fonksiyonuyla oluşturduğunuz kodlanmış metinleri WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) fonksiyonuyla birleştirerek dinamik API çağrıları yapabilirsiniz.
2. Büyük Veriler: Çok uzun metinlerin kodlanması sonucunda metnin uzunluğu artabilir. URL sınırlarını aşmamak için dikkatli olun.
3. Türkçe Karakterler: Özellikle “ı, ç, ğ, ö, ş, ü” gibi Türkçe karakterler, bu fonksiyon sayesinde %C4%B1, %C3%B6 gibi ASCII kodlarına dönüşür.

Özet:
URLKODLA (ENCODEURL) fonksiyonu, bir metin içindeki özel karakterleri, boşlukları ve Unicode karakterlerini “%xx” formunda ASCII kodlamaya dönüştürerek URL’de kullanılabilir hâle getirir. Bu sayede Excel içinde parametre oluştururken, web isteklerinde veya API çağrılarında hata yaşanması önlenebilir.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

ENCODEURL / URLKODLA FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

XMLFİLTRELE fonksiyonu, Excel‘de bir hücrede metin olarak bulunan XML verisini belli XPath sorgularıyla filtreleyip ayrıştıran ve sonuçları bir dinamik dizi olarak döndüren bir fonksiyondur. Genellikle WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) fonksiyonuyla alınan XML formatındaki web servis yanıtlarını veya hücredeki XML verilerini parse (ayrıştırma) etmek amacıyla kullanılır. Bu sayede ham XML verinin içinden ilgili etiket veya düğüm bilgilerini çekip Excel’de tablo haline getirebilirsiniz.

Önemli Noktalar:

• Gelen verinin XML formatında olması gerekir.
• XPath sorgusuyla hangi düğüm(ler)i çekmek istediğinizi belirtirsiniz.
• Sonuç bir dizi olarak döner; Excel’in yeni dinamik dizi özelliğini destekleyen sürümlerde (Microsoft 365) çok satırlı veya çok sütunlu dökümler alabilirsiniz.
• Eğer sorgulanan düğüm(ler) bulunamazsa #DEĞER! veya boş sonuç dönebilir.

Sözdizimi

XMLFİLTRELE(xml; xpath)

Argümanlar:

1. xml (gerekli):
   Ayrıştırılacak XML içeriğinin bulunduğu metin. Genellikle bir hücredeki dize veya WEBHİZMETİ fonksiyonunun sonucu.
2. xpath (gerekli):
   Hangi XML etiketini/düğümünü çekmek istediğinizi belirten XPath ifadesi.
   • Örneğin "//book/title" ifadesi, <book> etiketlerinin altındaki <title> etiketlerini bulur.
   • "//entry/@id" gibi bir ifade, entry etiketinin id niteliğini çeker.

Not: XPath sürüm 1.0 ile uyumlu temeldir. Daha gelişmiş XPath sürümleri (2.0/3.0) desteklenmeyebilir.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıdaki örnekte, bir hücrede basit bir XML içeriği olduğunu varsayalım. Bu XML, kitaplar ve yazarlar hakkındaki veriyi barındırsın. A sütununda bu XML metnini saklayacağız, B sütununda XMLFİLTRELE fonksiyonuyla belirli etiketleri parse edip tablo şeklinde sonuç dökeceğiz.

XML İçeriği (Örneğin A2 Hücresinde)

<catalog>
  <book id="b1">
    <title>Excel İpuçları</title>
    <author>Ali Yılmaz</author>
  </book>
  <book id="b2">
    <title>Veri Analizi</title>
    <author>Ayşe Demir</author>
  </book>
</catalog>

Amaç: Her kitabın title ve author verilerini çekmek.

1. A2 hücresine yukarıdaki XML metnini yapıştırın (tek satırda ya da birleştirilmiş metin halinde).
2. B2 hücresine: =XMLFİLTRELE(A2; "//book/title") Bu formül catalog altında <book> etiketleri içindeki <title> etiketlerinin değerlerini bulur. İki kitap olduğu için sonuç dinamik dizi şeklinde (Excel 365 sürümünde) aşağı doğru yayılacaktır: B2: Excel İpuçları B3: Veri Analizi
3. C2 hücresine (veya B4 hücresine, nerede istersek): =XMLFİLTRELE(A2; "//book/author") Bu da <book> etiketlerinin <author> alt etiketlerini listeler: C2: Ali Yılmaz C3: Ayşe Demir

Arzu ederseniz id niteliğini çekmek için "//book/@id" ifadesiyle etiketin id attribute (nitelik) değerlerini döndürebilirsiniz.

Bir WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) Örneği

Eğer A2 hücresinde =WEBHİZMETİ("http://site.com/books.xml") gibi bir istek yapsaydınız ve sunucu XML döndürseydi, B2’de =XMLFİLTRELE(A2; "//kitaplar/kitap") benzeri bir sorgu yazabilirdiniz. Tabi alınan XML’in yapısına göre XPath ifadenizi uyarlamanız gerekir.

İpuçları:

• Sonuç Çok Sütunlu Olabilir: Genişleyerek tablo şeklinde dökülebilir. Örneğin "/catalog/book" sorgusu ile her <book> node’unu teker teker satırda elde edebilirsiniz. Sonra bir alt XPath sorgusu ile <title> ve <author>‘ı yan yana getirmeye çalışabilirsiniz. Ancak Excel’de basit XMLFİLTRELE kullanımında her XPath ifadesi genelde bir boyutlu dizi olarak gelir.
• Hata Yönetimi: Eğer XML geçersizse veya XPath bulunamazsa #DEĞER! gibi hatalar görebilirsiniz. EĞERHATA fonksiyonuyla bunları yakalayabilirsiniz.
• Kombinasyon: Sıklıkla WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) + XMLFİLTRELE (FILTERXML) fonksiyonlarını birlikte kullanarak online API’lerden gelen XML yanıtını tabloya çevirmek mümkündür.

Özet

XMLFİLTRELE (FILTERXML) fonksiyonu, Excel’de hücredeki XML içeriğini bir XPath sorgusuyla parse edip ilgili düğüm veya etiketlerin içeriklerini bir dizi olarak döndürür. Bu sayede hem yerel XML metinlerini hem de WEBHİZMETİ ile çekilen XML sonuçlarını tablo formatına dönüştürerek, Excel içinde analiz edebilir, raporlayabilir veya işleyebilirsiniz.

Web kategorisindeki diğer formüller için buraya bakabilirsiniz.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

FILTERXML / XMLFİLTRELE FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.

WEBHİZMETİ fonksiyonu, bir web kaynağına HTTP GET isteği yaparak dönen içeriği metin olarak hücreye getiren bir fonksiyondur. Örnek olarak, bir hava durumu veya finansal veri sağlayan API’den JSON/XML formatında veri çekebilir, sonrasında Excel’de işlemler yapabilirsiniz. Genellikle FILTERXML gibi ek fonksiyonlar veya Power Query ile birlikte kullanılarak gelen ham veriyi ayrıştırmak mümkün olur.

Önemli Noktalar:

1. Sadece Metin Döndürür: WEBHİZMETİ fonksiyonu, URL’nin yanıtını ham metin olarak getirir. Yanıt JSON, XML, düz metin vs. olabilir.
2. HTTP GET İsteği: Genellikle bir parametresiz veya parametreli URL’ye GET isteğinde bulunur. POST, SOAP vb. yöntemleri desteklemez.
3. Excel Versiyonu: Microsoft 365 veya Excel 2013 ve sonrası sürümlerde (Windows) kullanılabilir.
4. Güvenlik ve Bağlantı: Bilinmeyen veya güvenilmeyen URL’lerle veri çekmek riskli olabilir. Kurumsal güvenlik duvarları ve proxy ayarları fonksiyonun çalışmasını kısıtlayabilir.

Sözdizimi

WEBHİZMETİ(url)

Argümanlar:

• url (gerekli):
  Veri talep edilecek web adresi. Genellikle “http://” veya “https://” ile başlayan tam bir URL metni. Hücre içinde oluşturduğunuz bir metin olabilir (ör. "https://api.xyz.com/data").

Not: Fonksiyon tek bir argüman alır ve eğer bağlantı başarısız, URL yanlış, sunucu yanıt vermiyor veya metin çok büyükse hata döndürebilir.

Örnek Tablo ve Formül Kullanımı

Aşağıda basit bir örnek olarak, numbersapi.com benzeri ücretsiz bir servisten sayı hakkında rastgele bilgi çekmek istediğimizi varsayalım. Bu web servis, "http://numbersapi.com/<sayı>" formatında bir GET isteğine düz metin döndürür.

1. A2 hücresine "42", A3’e "2023", A4’e "7" yazın.
2. B2 hücresine aşağıdaki formülü girin: =WEBHİZMETİ("http://numbersapi.com/" & A2)
3. B3 hücresinde: =WEBHİZMETİ("http://numbersapi.com/" & A3)
4. B4 hücresinde: =WEBHİZMETİ("http://numbersapi.com/" & A4)

Bu formüller, ilgili URL’ye istek göndererek metinsel yanıtı hücrede görüntüleyecektir. Örneğin “42” için “42 is the answer to the ultimate question of life…” gibi bir metin dönebilir. Dönen sonuç her istekte farklı olabilir veya sabit bir metin olabilir.

Muhtemel Hatalar veya Sorunlar

• #BAĞ (Connecting…) şeklinde bir uyarı veya #HESAPLA! (Calculating) geçici durum: Veri çekilirken hücrede geçici hata/uyarı görebilirsiniz.
• #DEĞER!: URL geçerli bir metin değilse veya boşsa bu hata dönebilir.
• #BAŞV!: Dosya boyutu, kaynak erişim sorunları vb.
• #YOK: Bağlantı engellenmiş, yanıt yok, vb.

İpuçları:

1. Veriyi Ayrıştırma: Gelen yanıt JSON veya XML içeriyorsa FILTERXML, Power Query veya makrolarla ayrıştırabilirsiniz.
2. Dinamik Parametreler: URL’nin bir kısmını hücrelerden alarak, parametreler ekleyip dinamik istekler oluşturabilirsiniz.
3. Hesaplamayı Kontrol: WEBHİZMETİ fonksiyonu her hesaplamada yeniden veriye istek atar. Eğer sürekli değişmesi gerekmiyorsa, veri çekildikten sonra hücreleri kopyalayıp “Özel Yapıştır (Değerler)” yapabilirsiniz.

Sonuç

WEBHİZMETİ (WEBSERVICE) fonksiyonu, Excel’in dış dünyaya açılan kapısıdır. Bir URL’ye GET isteği gönderip yanıtı metin olarak döndürür. Bu özellik basit API’lardan veri almak, küçük servis entegrasyonları yapmak veya online kaynaklardan anlık bilgi çekmek isteyen kullanıcılar için faydalıdır. Formül her yeniden hesaplandığında veri tazelenir, bu sayede güncel veriyi çalışma sayfasında tutabilirsiniz.

Web kategorisindeki diğer formüller için buraya bakabilirsiniz.

🟢Eğitim talepleri için bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg

🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/

🟢Microsoft 365 Copilot Community grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/

Sevgiler ❤️

WEBSERVICE / WEBHİZMETİ FONKSİYONU yazısı ilk önce Microsoft 365 Academy | Blog üzerinde ortaya çıktı.